Newcastle Klúbburinn á Íslandi

Aðsent efni: 19.10 2005 J.Ó

Tyne gegn Wear

-magnaður grannaslagur í sögulegu ljósi

Þeir eru kannski ekki margir sem gera sér almennilega grein fyrir því hve magnaðir grannaslagirnir í Norðaustur Englandi þykja. Derby leikir eru ávallt sérstakir og allir kannast við slagi grannaliða í Glasgow, Liverpool og Manchester. Þó viðureignir liðanna í Norðaustur Englandi séu ef til vill ekki jafn frægar, a.m.k. ekki meðal almennings á Íslandi, er engin spurning að þær eru með allra mögnuðustu derby-viðureignum Bretlands og Evrópu. Reyndar má fullyrða að viðureignir Newcastle og Sunderland eru taldar á meðal þriggja mögnuðustu grannviðureigna landsins og leikir Boro og Newcastle koma ekki langt þar á eftir. Þetta er einfaldlega vegna þess að ástríðan í kringum þessa leiki er fölskvalaus og meiri en víðast þekkist.

Það eru ekki nema örfáir kílómetrar milli Newcastle og Sunderland svo von er til að rígurinn sé mikill. Fótboltaáhuginn er fólkinu í blóð borinn. Lengi vel voru félögin bæði á meðal þeirra allra sterkustu í Englandi og auðvitað hlaut því að myndast mikill rígur. Newcastle var og er höfuðstaður héraðsins og stuðningsmennirnir töldu og telja klúbbinn enn einn þann magnaðasta í landinu. Ríginn má rekja allt til Viktoríutímans þegar Newcastle East End og West End léku fyrst gegn drengjunum frá Wear sem þá voru komnir lengra í sparkfræðunum. Sunderland vann fyrstu viðureignina 3-0 árið 1883 en Newcastle East End náði að koma fram hefndum og slá Sunderland út úr bikarkeppninni.

Þegar East End og West End höfðu breyst í Newcastle United og liðið komið í deildakeppnina árið 1893 var Sunderland á góðri leið með að verða besta lið Englands. Sunderland vann meistaratitilinn í þrígang á þessum árum en Newcastle vann engu að síður fyrsta deildarleik liðanna árið 1898, 3-2 í Sunderland. Engu að síður höfðu Sunderland menn nokkra yfirburði í viðureignum félaganna framan af og unnu velflesta leiki, eða allt þar til Newcastle náði að setja saman sitt meistaralið.

Föstudagurinn langi árið 1901 er skráður í sögubækur. Þá var leik félaganna aflýst áður en bolta var sparkað. 70.000 manns höfðu troðið sér inn á St James’ Park sem rúmaði þá aðeins helming þess fjölda. Uppþot varð svo ekki var hægt að spila.
Fyrsti heimasigur Newcastle á Sunderland kom á tímabilinu 1902-3 og hann varð reyndar til þess að Sunderland missti af meistaratitlinum. Magpies urðu í framhaldinu öflugasta lið Englands en árið 1908 varð þó allt vitlaust þegar Sunderland skoraði níu stykki á SJP. Þrátt fyrir það varð Newcastle meistari það árið.

SJP var endurbyggður og sama má segja um Roker Park í Sunderland og nú mættu um 60.000 áhorfendur á viðureignir félaganna. Þessi aðsókn hélst allt þar til í seinni tíð er farið var að herða öryggiskröfur og áhorfendum varð því að fækka til muna.

Liðin stóðu nokkuð jafnfætis á millistríðsárum. Newcastle hafði betur á þriðja áratug og Sunderland þeim fjórða. Tímabilið 1920-21 náði Newcastle nokkrum hefndum fyrir tapið grátlega árið 1908, vann þá 6-1 á SJP og 2-0 á Roker Park. Árið 1927 vann Newcastle líka titilinn eftir hörkuslag við Sunderland og Huddersfield.

Síðasta viðureign liðanna fyrir seinna stríð fór fram á SJP við heldur leiðar aðstæður á tímabilinu 1933-34. Newcastle var að falla en landsliðsmaðurinn Sammy Weaver tryggði liðinu dýrmætan sigur. Hann nægði þó ekki til að bjarga Magpies frá fallinu og ef leikir á stríðstíma eru ekki taldir með varð nærri 15 ára bið eftir næsta slag.

Keppni félaganna var alveg mögnuð fyrsta áratuginn eftir stríð. Newcastle komst fljótlega upp og varð fljótt á meðal öflugustu liða, rétt eins og Sunderland. Frægir liðsmenn voru í sviðsljósinu og nægir þar að nefna Milburn, Shackleton, Ford og Mitchell. Reyndar var listinn feikilega langur. Í mars 1950 var slegið áhorfendamet á Roker Park og 68.004 áhorfendur sáu liðin gera 2-2 jafntefli í mögnuðum leik.

Á þessu tímaskeiði hafði Newcastle aðeins betur en grannarnir. Tímabilið 1955-56 náði liðið að vinna 6-1 á Wearside og innan sólarhrings hafði liðið landað öðrum sigri, nú 3-1 á Tyneside en leikirnir fóru fram um jól. Sunderland kom þó fram hefndum með bikarsigri í 6. umferð FA bikarsins sama tímabilið.

Sunderland féll og grannaslagirnir voru úr sögu í bili en Newcastle fylgdi brátt á eftir og liðin mættust því á ný árið 1961 í 2. deild. Samt mættu 50.000 eða fleiri á þessa leiki. Eitt skipti mættu þó ekki nema 27.000 á völlinn en það var vegna þess að sú saga hafði flogið að leik hefði verið frestað.

Þegar á heildina er litið standa liðin frekar jafnt að vígi í viðureignum sínum þó Newcastle rétt hafi vinninginn. Sárt svíður tap í play-off leikjum árið 1990 en síðan hafa Magpies reynst öflugri. Félögin hafa mæst tíu sinnum í úrvalsdeild. Newcastle hefur unnið fjóra leiki en Sunderland tvo en fjórum hefur lokið með jafntefli. Tímabilið 2002-3 vann Newcastle báða leikina, 2-0 heima og 1-0 úti. Í fyrri leiknum skoruðu þeir Bellamy og Shearer en á SJP gerði Nobby Solano sigurmark úr víti.